TAM TỰ KINH DỄ NHỚ NHẤT 三字经TAMTUKINH 09 Viết thủy hỏa, mộc kim thổ

Bài 9: VIẾT THỦY HỎA, MỘC KIM THỔ.

1 2 3 4		曰水火，木金土； 此五行，本乎數。 曰仁義，禮智信； 此五常，不容紊。	Viết thủy hỏa, mộc kim thổ; Thử ngũ hành, bổn hồ số. Viết nhân nghĩa, lễ trí tín; Thử ngũ thường, bất dung vặn.

Nguyên văn

曰(yuē) 水(shuǐ) 火(huǒ) ，木(mù) 金(jīn) 土(tǔ) ，

此(cǐ) 五(wǔ) 行(xíng) ，本(běn) 乎(hū) 數(shù) 。

曰(yuē) 仁(rén) 義(yì) ，禮(lǐ) 智(zhì) 信(xìn) ，

此(cǐ) 五(wǔ) 常(cháng) ，不(bù) 容(róng) 紊(wèn ) 。

1. Rằng: Thủy, Hỏa, Mộc, Kim và Thổ
2. Đó là năm hành có gốc ở số.
3. Rằng: Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí và Tín
4. Đó là năm lẽ sống không được để rối loạn.

Giải nghĩa văn tự :

Rằng: nước, lửa, gỗ, kim loại và đất là năm chất gọi là Ngũ hành, có nguồn gốc ở dịch số. Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín là năm cái đạo lý thường hằng, gọi là Ngũ Thường, chớ nên làm cho chúng rối loạn.

 

Từ vựng:

(1) Thử (此)：này

(2) Hành (行)：khái niệm cơ bản để phân loại mọi vật, đi.

(3) Bổn, còn được đọc là “bản” (本)：căn bản, mấu chốt, gốc tích.

(4) Hồ (乎)： từ, khởi đầu từ

(5) Số (數)：chỉ nguyên lý của tự nhiên

(6) Trí (智) : Tri thức, Trí tuệ.

(7) Tín (信) : Tin tưởng, Đức tin, Trọng lời hứa

(8) Thường (常)： chỉ về đạo lý vĩnh hằng bất biến

(9) Dung (容)：cho phép, đồng ý

(10) Vấn (紊)：loạn, đảo loạn.

 

Phân tách chữ:

Chữ hán	Phân tách				Triết tự
智 Trí (Trí tuệ, sáng suất)	知 Tri, trí (Biết, sự hiểu biết)	日 Nhật (Ngày, mặt trời)
信 Tín (Lòng tin)	亻 Nhân (Người)	言 Ngôn (Nói )
紊 Vấn, Vặn (Rối loạn)	文 Văn (Chữ)	糹 Mịch (Sợi )

 

Tập viết (Viết đè lên nét mờ)

 

曰	水	火	,	木	金	土
此	五	行	,	本	乎	數
曰	仁	義	,	禮	智	信
此	五	常	,	不	容	紊