TAM TỰ KINH DỄ NHỚ NHẤT | 三字经 [TAMTUKINH] 16 Tác Trung Dung, Tử Tư bút

Bài 16: TÁC TRUNG DUNG, TỬ TƯ BÚT.

 

1 2 3 4

作中庸，子思筆； 中不偏，庸不易。 作大學，乃曾子； 自脩齊，至平治。

Tác Trung Dung, Tử Tư bút; Trung bất thiên, Dung bất dịch. Tác Đại Học, nãi Tăng Tử; Tự tu tề, chí bình trị.

Nguyên văn

作(zuò) 中(zhōng) 庸(yōng)，子(zǐ) 思(sī) 筆(bǐ) ，

中(zhōng) 不(bù) 偏(piān)，庸(yōng) 不(bú) 易(yì)。

作(zuò) 大(dà) 學(xué)，乃(nǎi) 曾(zēng) 子(zǐ)，

自(zì) 修(xiū) 齊(qí)，至(zhì) 平(píng) 治(zhì)。

1. Làm nên Trung Dung do Tử Tử chép lại,
2. Trung: không lệch; Dung: không đổi.
3. Làm nên Đại Học là do Tăng Tử.
4. Từ Tu, Tề cho đến Bình, Trị.

Giải nghĩa văn tự :

Sách “Trung Dung” thì do ông Tử Tư (Khổng Cấp) làm ra. Trung nghĩa là không lệch, Dung nghĩa là chẳng đổi; Còn sách “Đại học” là của ông Tăng Tử soạn, dạy từ đạo tu thân, tề gia đến đạo trị quốc, bình thiên hạ.

Từ vựng

(1) tác (作)：viết

(2) Trung Dung (中庸)：tên một chương trong cuốn Lễ Ký, tương truyền là Tử Tư (cháu nội Khổng Tử) viết

(3) Tử Tư (子思)：Khổng Cấp, cháu nội Khổng Tử (con trai của Khổng Lý)

(4) bút (筆)：viết

(5) thiên (偏)：không thẳng. Bất thiên: cần ở giữa, đi đường chính

(6) dịch (易)：thay đổi

(7) Đại học (大学)：tên một chương trong Lễ Ký, tương truyền là do Tăng Tử (học trò của Khổng Tử) viết.

(8) Tăng Tử (曾子)：học trò của Khổng Tử, tên là Sâm, tên chữ là Tử Dư. Tăng Sâm nhỏ hơn Khổng Tử 46 tuổi. Ông là một người chí hiếu với cha mẹ, người đời sau liệt ông vào một trong “Nhị thập tứ hiếu”

(9) tự (自)：từ, bắt đầu từ

(10) tu tề (脩齊)：gọi tắt của tu thân, tề gia

(11) bình trị (平治)：gọi tắt của “trị quốc bình thiên hạ”

 

Phân tách chữ:

 

Chữ hán	Phân tách				Triết tự
作 Tác (làm, tạo nên)	亻 Nhân (Người)	乍 Tác, xạ (bất chợt, bỗng nhiên)
思 Tứ, tư (Suy nghĩ, nhớ mong)	田 Điền (Ruộng)	心 Tâm (Tim)
脩 Tu (Thịt phơi khô)	攸 Du (Vụt thoáng)
偏 Thiên (Thiên lệch)	扁 Biên, biển (dẹt, mỏng)	? Sách (Sách)

 

Tập viết (Viết đè lên nét mờ)

 

作	中	庸	,	子	思	筆
中	不	偏	,	庸	不	易
作	大	學	,	乃	曾	子
自	脩	齊	,	至	平	治